Op woensdagavond 15 juni was het Stilteplatform weer te gast in het Bezoekerscentrum Landschap de Liereman.  Hiermee kregen stiltevrienden en-organisatoren uit de regio de kans om de werking rond stilte, rust en ruimte in de Kempen en in Vlaanderen op de voet te volgen.  Maar het platform is vooral een plek voor ontmoeting, inspiratie, praktijkuitwisseling en beleving. 

Stilte werkt in de Kempen en in Vlaanderen

Benieuwd  hoe stilte werkt in de Kempen in Vlaanderen? Christa Truyen, educatief medewerker Vormingplus Kempen, gaf met deze PowerPoint een inleiding:

Stilte en rustbeleid in Oud-Turnhout 

De gemeente Oud-Turnhout wil met haar stilte en rustbeleid een  voortrekkersrol spelen in de regio.  Vier thema’s kwamen aan bod. 

Trage wegen: voorstelling van het herwaarderingsplan 

Bas van der Veken, coördinator Regionaal Landschap Kleine en Grote Nete (RLKGN): "Via de herwaardering van de trage wegen kan men mensen stilte, rust en ruimte laten ervaren. In 2010 startte het Regionaal Landschap Kleine en Grote Nete in het Oud-Turnhout een herwaarderingsproject op. Een twintigtal vrijwilligers werkten mee aan de inventarisatie. Ze vergeleken de oorspronkelijke wegen met de huidige situatie. De resultaten van dit onderzoek met aanbevelingen voor herwaardering wordt voorgelegd aan de gemeenteraad. Er worden nog twee verbindingen via nieuwe trage wegen bekeken. In het najaar 2010 werd  een eerste trage weg Brembergh Dreve feestelijk ingewandeld.  In het najaar 2011 wordt een tweede trage weg opengesteld." 

De Liereman: naar een erkenning als stiltegebied?

Leo Van Miert, schepen ruimtelijke ordening en mobiliteit: "In opdracht van het gemeentebestuur van Oud-Turnhout, voerde Provinciaal Instituut voor Hygiëne dit jaar een inventarisatieonderzoek uit in het Landschap de Liereman. Op negen punten zijn er geluidsmetingen verricht. De resultaten zijn alvast veelbelovend.  Naast de metingen houdt men ook rekening met verschillende gebiedseigen factoren zoals tractors en wandelaars. Alle betrokken partners, boeren en bewoners worden geïnformeerd over de erkenning. 

Het onderzoek past in de gemeentelijke aanvraag aan de Vlaamse overheid voor de toekenning van het label stiltegebied. Men hoopt in Oud-Turnhout om rond de jaarwisseling de erkenning te krijgen." 

Snakken naar stilte: opleiding Stiltegidsen  

Joke Flour, inhoudelijk coördinator Natuurpunt Educatie: "Natuurpunt Educatie wil een opleiding voor stiltegidsen aanbieden. Hiermee wil ze een koppeling maken met de komende erkenning van het stiltegebied ‘Landschap de Liereman’ en stille plekken in de Kempen, zoals het Turnhouts Vennengebied en de ruimere omgeving.  De lancering van de opleiding is voorzien rond de opening van het stiltegebied." 

Als je interesse hebt om deze opleiding mee vorm te geven of je wil stiltegids worden? Neem dan contact op met Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. .

Oud-Turnhout en T2012: Stilte in de kijker       

In 2012 is Turnhout culturele hoofdstad van Vlaanderen. De stad viert dat samen met de omliggende gemeenten.  Eén van de onderdelen is het plekkenfestival. Festivals op bijzondere plekken in de regio. Het festival rond Trage Wegen is er zo één en gaat door  8 en 9 september in en om de Klein Engelandhoeve in het Turnhouts Vennengebied.

In  Oud-Turnhout heeft men ook mooie plannen voor T 2012.  Het wordt een project met de focus op de Lieremanschilders en waarbij kunst en natuur met elkaar worden verbonden.  De gemeente, VVV, Hofke van Chantraine en Natuurpunt zetten hun schouders hieronder.  

Jan Sels, schepen van milieu & natuur,  voorzitter heemkundekring Corsendonca en voorzitter erfgoed Noorderkempen, maakte een voorbeschouwing bij dit veelbelovend project.  Hier zijn  integrale tekst. 

Stilte en tijd 

Stilte begint bij luisteren. Zoals Christa in het begin zei: ‘we beginnen met een leeg blanco blad’, mijn gewaardeerde collega Leo had het over dromen, Joke laat het woord hangmat vallen. Graag neem ik u even mee, om even weg te dromen vanuit mijn hangmat in de tuin, even wegdoezelen en wat mijmeren over de tijd en de stilte.

Er was een tijd dat tijd nog niet bestond

Ook in Oud-Turnhout was dit zo. Bekijken we even de oudste kaarten van ‘ferraris’ uit de 18de eeuw. In de toponiemen uit die tijd kon men afleiden dat het woord “einde” ver betekend. De huidige straten eindigend op einde zijn hiervan getuige. De straten Heieinde en Brooseinde brachten u naar, zeg maar niemandsland. Het hele gebied waarnaar deze twee straten je heen brachten, was vroente. Vroente zijn gronden die aan de gemeenschap toebehoren. Deze vroente strekte uit van het Kijkverdriet tot Rhoode, of bestreek bijna de helft van onze gemeente. Het enige huidige resterende van dit gebied is de Liereman, nog steeds eigendom van ons allen, van de gemeente dus. Achter dit immens gebied lag op Arendonk grondgebied eenzelfde niemandsland. Samen een buffer van vroente waar men moeilijk doorheen kon. Vandaar dat de spreektaal tussen Oud-Turnhout & Arendonk ook vandaag nog sterk verschillend is. 

In de 19de eeuw ontdekte de schilders de Liereman. Zo kwamen de schilders zoals Sohie en Surinx omwille van de mooie natuur van elders afgezakt naar onze gemeente om er zich uiteindelijk definitief te komen vestigen. Zij hadden oog voor de mooie natuur, meer zelfs ze hadden een oog voor detail. Zij hebben deze natuur vereeuwigd op doek. Ook latere schilders zoals Claesen, Waterschoot en Melis wisten deze natuur te waarderen in hun werk. Het zijn precies deze schilders die er voor zorgde dat ‘De Liereman’ op de monumentenlijst werd gezet. (Koninklijk besluit van 8 maart 1940 ). Natuur en kunst verenigen, het werk van de schilders verder zetten, deze natuur en kunst dichter naar de mensen brengen. Onze ‘kunstwandeling’ zal mee de brug maken van mens naar natuur, een project wat menig iemand zal doen bewonderen en verwonderen.

Enkele reacties van de deelnemers

• Zeer veel goesting om een stiltegids te worden. 
• Gek om aan tafel te zitten waar er zoveel rust uitstraalt. Ik had nooit stil gestaan bij het ‘thema stilte’ en de vele mogelijkheden. 
• Ik doe een oproep aan de andere buurgemeenten om mee te werken aan dit stilteproject. 
• Ik heb zeker zin om binnen het cultuurbeleid van Arendonk stilte en rust op te pakken. 
• Proficiat voor iedereen die hier al veel werk heeft verricht.  Ik ben overtuigd van de maatschappelijke behoefte om stilte te ontdekken. 
• De uitnodiging om aanwezig te zijn op dit stilteplatform maakt me al gevoeliger voor dit thema. 
• Vereerd om hier aanwezig te zijn en om vanuit VLM aan dit thema samen met partners te kunnen werken
• Ik vind het heel waardevol dat er continuïteit zit in de werking en dat het draagvlak groeit.

De geluiden van de Liereman: een belevenis

Kwart na tien. Het late uur, schrikte niemand  af om de geluiden van de natuur in de Liereman te beleven. Onder begeleiding van Koen Leys van Natuurpunt Educatie gingen we op stap. Voor de meesten was het een eerste kennismaking met de ratelende kwartels en snorrende nachtzwaluwen. Roepende uilen kruisten ons pad. Een ontmoeting met een late wandelaar in het schemerduister. Veel bewondering ook voor de vollemaansverduistering door de bomen. 

Als afsluiter trakteerde Koen ons op een bezoekje aan de mottenval op het dak van het bezoekerscentrum. Rond middernacht scheen de maan terug in haar volle glorie over de Lieremanvlakte. Iedereen keerde huiswaarts. Toen werd het echt stil. 

Pressed Flower Art: expo Jos Poels

Tot 9 oktober 2011 kan je in het bezoekerscentrum nog de Tentoonstelling Jos Poel Pressed Flower Art bezoeken. 

The day after

Het was even geleden dat ik nog eens aanwezig was op een initiatief van het Stilteplatform. Het is dan ook fijn om te ontdekken dat er intussen niet stil gezeten is, dat er weer heel wat nieuwe, boeiende ideeën en projecten op stapel staan of smeulen in de hoofden van de 20-tal aanwezigen.
Als ik aan het Stilteplatform deelneem, dan word ik steeds geïnspireerd door de ideeën, verhalen en acties van de aanwezigen. Ze raken me in hart en ziel. Wauw! En dit geeft me moed en zin om ook zelf meer in actie te komen en mee te bouwen aan een plekje voor stilte. Fantastisch zulke momenten! Blijf vooral inspireren!

Petra